نگاهی به فرهنگ مردم شهر در استانبول

مردم به رعایت قانون و حفظ نظام اجتماعی پایبند هستند. این نکته مخصوصا از سلوک رانندگی و استفاده از وسایل عمومی مثل قطار شهری، مترو، کشتی و نبود پلیس محسوس در جاده مشهود می باشد. حضور مأموران انتظامی در سطح شهر و مأموران راهنمایی و رانندگی در چهار راهها کمرنگ است. مردم خود به قانون احترام می گذارند. به دلیل گرانی قیمت بنزین، حمل و نقل عمومی بسیار مورد توجه است. سرویس دهی وسایل نقلیه عمومی مرتب و با کیفیت مطلوب صورت می گیرد. مترو، قطار شهری و بین شهری، کشتی، اتوبوس و ... بدون تاخیر و با برنامه ای منظم به کار جابجایی مسافران مشغولند. هزینه استفاده از وسایل نقلیه عمومی نیز گرچه ممکن است به نظر ما ایرانیان کمی گران آید، لیکن نسبت به خدمات ارائه شده مناسب است. از همین رو مردم برای تردد اغلب از وسایل نقلیه عمومی بهره می جویند. فرهنگ بالای استفاده از وسایل نقلیه عمومی موجب شده است تا در سطح شهر ترافیک قابل توجهی بوجود نیاید. در زمینه پوشش مردم راحت عمل می کنند. نوع پوشش لباس، برخلاف ایران، نشانه شخصیت یا توان مالی آنها محسوب نمی شود. زنان و دختران پوشش ساده و بی آلایشی دارند و این موضوع در پسران نیز مشهود است. برخلاف آنچه که در ایران بصورت عرف در آمده است، کسی در پی جلب توجه دیگران نیست. جهانگردان نیز اغلب اینگونه اند؛ ساده و بی آلایش. صد البته این به معنی پوشش جلف، زننده و دور از شان انسانی نیست. در میان مردم، فرهنگ تسامح رواج گسترده ای دارد. این فرهنگ به خصوص در همزیستی اهل سنت و شیعیان کاملا مشهود است. مردم پایبند آداب و عرف پسندیده و قوانین نانوشته مربوط به تعالی انسانی هستند. دعوا و مرافعه چیزی تقریبا فراموش شده است و به ندرت قابل مشاهده است. خطوط قرمز مردم در شهر را به طبع كل کشور، آتاترک، جمهوریت نظام، ارزشهای اساسی انسانی و اسلامی و قوانین تشکیل می دهند. مردم بیش از مسائل شخصی به مسائل عمومی حساس بوده و در صورت برخورد با ناهنجاری، بلادرنگ و حدالامکان با اجتناب از ایجاد تنش واکنش نشان می دهند. موضوع بسیار مهمی که متاسفانه در کشور ما رنگ و خریداری نداردا مساجد در استانبول بسیار تمیز و محترمند. در [Only registered and activated users can see links. ]در اطراف مسجد جاکفشی های چوبی با ارتفاع کم قرار دارد که کفش نمازگزاران در آنها نهاده میشود.
زندگی در شهر استانبول پلاستیکهای یک بار مصرف نیز می توان در ورودی مسجد تهیه کرد. این پلاستیکها پس از خروج از مسجد در سطل های مخصوص انداخته می شود. در اطراف مساجد مکان هایی با نرده های کوتاه چوبی برای خانم ها اختصاص یافته است. نماز گزاردن به سبک شیعی حساسیت برانگیز نیست. لیکن تظاهرات حاشیه ای پسندیده نبوده و با واکنش روبرو می شود. در هر پنج وعده نماز طنین اذان در شهر می پیچد. بدلیل وفور مسجد و نزدیکی آنها به هم و نیز عدم وجود ترافیک سنگین با آلودگی های دیگر صوتی، صدای اذان در هر نقطه شهر قابل استماع است. ترکها همچنین موقع اذان صدای موسیقی را قطع میکنند، مردم از همه سنین استقبال مناسبی از نماز جماعت و مخصوصا نماز جمعه به عمل می آورند. در مساجد سکوت کامل برقرار است و کسی بلند صحبت نمی کند و حتی درود بر پیامبر اکرم (ص) به آرامی فرستاده می شود. دینداری در ترکیه و رونق مساجد بیش از ایران است، ولی تا کسی خود آن را نبیند نمی تواند درک درستی از مسأله داشته باشد. با آن که حکومت در ترکیه لائیک است، ولی مرز میان دینداری و غیر آن کاملا مشخص است. کسانی که پایبند به دین هستند مرزها را رعایت می کنند. با این که هیچ اجباری هم وجود ندارد. فراوانی مساجد و شلوغی آنها در هنگام نماز جماعت، از نشانه های این مسأله است. مسأله دیگر حجاب خانمهاست. بیش از ۷۵٪ خانمها حجاب اسلامی دارند و مهمتر اینکه پوشش اسلامی آنها کامل است و هیچ تار مویی از آنها بیرون نیست. کسانی هم که بدون روسری و مانتو هستند، اغلب بلوز شلوار می پوشند. در همه جا از محیطهای کاری تا محافل دوستی می توان همزیستی خانمهای محجبه و غير محجبه را شاهد بود مردم ترکیه حساسیت ویژه ای نسبت به مسائل عمومی مسلمانان جهان دارند و در این چهار چوب نسبت به ایرانیان البته در غیر از مناطق آک سارای و حوالی آنا- در کل نظر خوبی داشته و نسبت به اسرائیل مخصوصا بعد از کشتار ۹ نفر از پرسنل هلال احمر ترکیه در سال ۲۰۰۹ در جریان ارسال کمکهای انساندوستانه به غزه و موضع گیریهای کج و مریزدار دولت اسرائیل در سالهای بعد - حتی آنهایی که عمل دولت متبوع خود، ترکیه را نیز از برخی لحاظ قابل انتقاد می دانند. احساس انزجار می نمایند. مسأله دیگر در پوشش زنان، بخصوص کسانی که از حجاب اسلامی برخوردار نیستند، لباس عادی و راحت آنان است. اغلب فاقد خودآرایی بوده و در پی جلب توجه دیگران نیستند. همین مسأله در پسران نیز دیده میشود. پسران نیز معمولا لباس های عادی بر تن می کنند. چهره های غیر عادی که به دنبال جلب توجه دیگران هستند، به ندرت دیده می شود. مردم استانبول در عین حال که از تعارفات معمول در ایران (حتی در برخی موارد، متفاوت از ترکان ایران) بدور می باشند، ولی اشکال دیگری از عادات پسندیده را هنوز و به زیباترین شکل ممکن حفظ کرده اند. واژگان مورد استفاده در خطابت، دست بوسی بزرگان خانواده و همچنین معلمین توسط فرزندان و دانش آموزان مخصوصا در ایام عید و مناسبتهای خاص و جملات التفات آمیزی که به مناسبتهای گوناگون بین مردم رد و بدل می شود از آنگونه اند.